در حال حاضر، عفونت‌های بیمارستانی به یکی از جدی‌ترین تهدیدها برای سلامت بیماران و کادر درمان تبدیل شده‌اند. بر اساس آمار انجمن کنترل عفونت کشور، سالانه حدود ۶۰ هزار نفر در اثر این نوع عفونت‌ها جان خود را از دست می‌دهند؛ این آمار بر پایه نرخ ۱۵ درصدی بروز عفونت در میان بیماران بستری و مرگ‌ومیر ۱۰ درصدی ناشی از آن به‌دست آمده است. این موضوع اهمیت تجهیز و طراحی صحیح اتاق عمل بیمارستان‌ها را دوچندان می‌کند. از سال ۱۸۶۷ که لرد لیستر مفهوم باکتری‌زدایی را مطرح کرد، تحولاتی اساسی در کنترل عفونت در محیط‌های جراحی رخ داده و تا به امروز، استانداردهای ساخت و تجهیز اتاق عمل به یکی از ارکان اصلی در ایمنی بیمارستان‌ها تبدیل شده‌اند.

در طراحی یک اتاق عمل استاندارد، تنها بهره‌گیری از تجهیزات مدرن کافی نیست؛ بلکه نصب و اجرای دقیق آن‌ها مطابق با استانداردهای ایمنی بیمارستانی نیز ضروری است. کنترل عفونت در هوا، سطوح و فرآیندهای جراحی از مهم‌ترین بخش‌های پروتکل بهداشتی اتاق عمل محسوب می‌شوند. برای مثال، استفاده از رنگ آنتی‌باکتریال روی سقف بدون رعایت اصول نصب در نواحی اتصال با لامپ جراحی و سیستم تهویه، تأثیر محدودی در کنترل عفونت دارد. همچنین مواردی مانند طراحی بدون زاویه تند، رعایت حد مجاز درزها، و جلوگیری از تجمع آلودگی در سطح‌ها از الزامات اجرای بهینه محسوب می‌شوند. این اقدامات در کنار بهره‌گیری از تجهیزات هوشمند، نقش مؤثری در کاهش آلودگی، افزایش ایمنی و تسهیل تعمیر و نگهداری اتاق عمل ایفا می‌کنند.

دیوار مدولار بیمارستانی با پوشش آنتی‌باکتریال، یکی از مؤثرترین راهکارها در کاهش عفونت‌های بیمارستانی است که به‌ویژه در اتاق‌های عمل، بخش‌های مراقبت ویژه و مراکز درمانی حساس نقش کلیدی دارد. طبق آمار رسمی، سالانه بیش از ۶۰ هزار نفر در ایران جان خود را به دلیل عفونت‌های بیمارستانی از دست می‌دهند که بخش قابل توجهی از این آمار مربوط به اتاق عمل است. بر همین اساس، وزارت بهداشت استفاده از دیوارهای مدولار با متریال شیشه‌ای یا استیل آنتی‌باکتریال را ضروری اعلام کرده است. در این میان، دیوار شیشه‌ای مدولار به دلیل سهولت در شست‌وشو، دوام بالا و کنترل مؤثر آلودگی، انتخابی برتر شناخته می‌شود.

استفاده از دیوارهای مدولار اتاق عمل نه تنها باعث افزایش ایمنی و بهداشت بیمارستانی می‌شود، بلکه در مواقع بحرانی مانند اپیدمی کرونا نیز قابلیت بازآرایی سریع فضا را فراهم می‌کند. بیمارستان‌هایی که از این فناوری بهره‌مند بودند، توانستند با جابجایی سریع پانل‌ها و ایجاد تهویه فشار منفی، اتاق‌های بستری جدید را در کوتاه‌ترین زمان تجهیز کنند.

سیستم تهویه مطبوع لامینار (Laminar Air Flow) با هدف کنترل ذرات معلق و کاهش عفونت‌های محیطی در فضاهای حیاتی نظیر اتاق عمل طراحی شده است. ریشه این فناوری به پروژه منهتن در نیومکزیکو بازمی‌گردد؛ جایی که ضرورت ایجاد محیطی پاک برای توسعه فناوری‌های حساس، منجر به تولد این سیستم شد. ویلیس جیمز وایتفیلد، با ترکیب فیلترهای هپا در طراحی جریان هوای آرام، پایه‌گذار نسل نوین سیستم‌های تهویه در حوزه بهداشت و صنایع پیشرفته شد. امروزه این فناوری به‌عنوان بخش کلیدی در طراحی اتاق‌های عمل مدرن و اتاق‌های تمیز در صنایع الکترونیک، داروسازی و پزشکی به‌کار می‌رود.

این سیستم به‌گونه‌ای طراحی شده که جریان هوای عمودی و آرام را در سراسر ناحیه جراحی فراهم کرده و از ورود ذرات آلوده به ناحیه استریل جلوگیری می‌کند. پارامترهای اعلام شده بسته به ابعاد، نوع کاربری اتاق عمل و استانداردهای بیمارستانی قابل تنظیم و سفارشی‌سازی هستند.

درب اتوماتیک به‌عنوان یکی از اجزای حیاتی در طراحی بهداشتی و عملکردی مراکز درمانی شناخته می‌شود. این فناوری که نخستین بار در سال 1954 با سنسورهای وزنی معرفی شد، با پیشرفت‌های مداوم، اکنون با بهره‌گیری از سنسورهای حرکتی و مادون‌قرمز، نقشی کلیدی در بهینه‌سازی تردد، کاهش تماس فیزیکی و کنترل آلودگی ایفا می‌کند. از اواخر دهه ۹۰ میلادی، این نوع درب‌ها به‌طور گسترده در مراکز درمانی مورد استفاده قرار گرفته و به بخشی جدایی‌ناپذیر از طراحی ایمن و هوشمند بیمارستان‌ها تبدیل شده‌اند.

- درب اتوماتیک با عملکرد بدون تماس و سنسورهای مادون‌قرمز
- قابلیت درزبندی با دقت بالا جهت جلوگیری از نفوذ گرد و غبار و میکروب‌ها
- امکان کنترل دسترسی برای افراد مجاز و کاهش رفت‌وآمدهای غیرضروری
- حفظ دمای اتاق و بهینه‌سازی مصرف انرژی
- قابلیت کاهش آلودگی صوتی تا ۶۰ درصد

کفپوش‌های مخصوص اتاق عمل، به‌عنوان بخشی کلیدی از الزامات ایمنی و بهداشتی محیط‌های جراحی، نقش مهمی در کنترل عفونت و ارتقاء کیفیت خدمات درمانی ایفا می‌کنند. بر اساس استانداردهای بین‌المللی از جمله ایزو 8690 و همچنین دستورالعمل‌های کتاب استاندارد ایمن، استفاده از کفپوش‌های آنتی‌باکتریال و رسانا با نصب حرفه‌ای از الزامات طراحی یک اتاق عمل مدرن محسوب می‌شود. این کفپوش‌ها علاوه بر خاصیت آنتی‌استاتیک، با ساختاری نفوذناپذیر، دوام بالا و قابلیت شستشوی آسان، محیطی پاک، ایمن و کارآمد را برای تیم درمانی فراهم می‌کنند.

نصب سریع و آسان، قابلیت اجرا روی سطوح مختلف، سهولت در نظافت، مقاومت بالا در برابر ضربه و فشار، و صرفه‌جویی در هزینه‌های نگهداری از دیگر مزایای این کفپوش‌ها هستند. با رعایت کامل این الزامات، محیطی استریل، کارآمد و مطابق با فناوری روز دنیا در اتاق عمل ایجاد می‌شود که هم رضایت تیم درمان را به همراه دارد و هم باعث ارتقاء کیفیت خدمات بیمارستانی خواهد شد.